Karl Jaspers – Uvod u filozofiju [PDF Download]

Sporno je, što je filozofija i kakva je njezina vrijednost. Od nje se očekuju izvanredna otkrića ili se ravnodušno ostavlja po strani kao bespredmetno mišljenje. Sa zazorom se promatra kao značajan napor neobičnika ili se prezire kao nepotrebno mozganje o sanjama. Smatra se stvari koja se tiče svakoga i koja bi stoga morala biti jednostavna i razumljiva ili ju se smatra toliko teškom daje baznadno baviti se njome. Ono što se pojavljuje pod imenom filozofije doista pruža primjere za toliko suprotstavljene prosudbe.
Za čovjeka koji vjeruje u znanost najgore je to što filozofija uopće nema nikakve općenito važeće rezultate, nešto što se može znati a time i posjedovati. Dok su znanosti na svojim područjima nužno stekle izvjesne i općenito priznate spoznaje, filozofija to nije postigla unatoč tisućljetnim naporima. Ne može se poreći: u filozofiji ne postoji nikakva jednodušnost u pogledu onog konačno spoznatog. Ono što svi nužno priznaju postalo je time znanstvenom spoznajom, to nije više filozofija, nego se odnosi na jedno posebno područje onoga što se može spoznati.

 

 

Continue reading →

Karl Jaspers – Pitanje krivice [PDF Download]

“Pitanje krivice” Karla Jaspersa zapis je iz “oka oluje”, promišljena i odmerena “inventura” nemačkih sagrešenja o univerzalne principe Dobra ili, ako to “zemaljskije” zvuči, o elementarne postulate civilizovanog društvenog poretka

Studiju Pitanje krivice (Die Schuldfrage) Karl Jaspers je napisao 1945, za predavanja koja je držao u januaru i februaru 1946. godine; Hitlerov “hiljadugodišnji” Treći rajh bio je na kolenima, poražen i razgolićen u svojoj monstruoznosti, a Nemačka je ležala u ruševinama, izbombardovana i ponižena, okupirana od Saveznika od čije (ne)milosti je u potpunosti zavisila. Moglo bi se, dakle, reći da je đavo upravo došao po svoje: dvanaestogodišnje orgijanje nacističkih organizovanih zlikovaca i megalomanski poduhvat pokoravanja Evrope i dobrog dela sveta – i to ne tek u starom, klasičnom imperijalističkom ključu, nego u skladu s pervertovanim rasističkim fantazmom nemačkog malograđanina o germanskoj “višoj rasi” koja ima pravo ne samo da vlada drugim narodima nego i da istrebljuje one koje smatra naročito nedostojnim življenja – završio se potpunim vojnim, političkim, ekonomskim i moralnim slomom onih koji su pokrenuli Drugi svetski rat, ali i cele jedne države koja je tuce godina bila njihov talac. Continue reading →

Karl Jaspers – Duhovna situacija vremena [PDF Download]

Duhovna situacija vremena snažno je delovala na tadašnju liberalnu i demokratsku javnost: u dve godine pojavila se u pet izdanja u izdanju od pedeset hiljada primeraka! Premda bliska politološkoj i sociološkoj vizuri, u Duhovnoj situaciji vremena radi se pre svega o egzistencijalističko-filozofskoj raspravi koja najavljuje središnje motive filozofije egzistencije, poput filozofske orijentacije u svetu, egzistencije, transcedencije, komunikacije i granične situacije. Continue reading →